🐔 مقدمه
مایکوپلاسما یکی از شایعترین عوامل بیماریزا در صنعت پرورش طیور است که میتواند باعث کاهش رشد، کاهش تولید تخم و افزایش تلفات در گلههای گوشتی و تخمگذار شود. این بیماری در فصول گرم سال شدت بیشتری پیدا میکند، زیرا استرس گرمایی و تهویه نامناسب، شرایط را برای تکثیر این باکتری فراهم میکند. در این مقاله به علائم، نحوه انتقال، راهکارهای پیشگیری و روشهای درمان مایکوپلاسموز طیور میپردازیم.
🔥 چرا مایکوپلاسما در تابستان شدت میگیرد؟
📌 افزایش استرس گرمایی → تضعیف سیستم ایمنی پرندگان
📌 کاهش مصرف دان و آب → کاهش توان مقابله با بیماری
📌 تراکم بالای طیور در سالنها → انتشار سریع بیماری
📌 تهویه نامناسب → افزایش گازهای مضر و تحریک دستگاه تنفسی
🦠 مایکوپلاسما چیست و چگونه گله را آلوده میکند؟
مایکوپلاسما نوعی باکتری فاقد دیواره سلولی است که به راحتی از طریق هوا، تماس مستقیم و تجهیزات آلوده منتقل میشود. دو نوع اصلی از این باکتری که طیور را تحت تأثیر قرار میدهند عبارتند از:
-
مایکوپلاسما گالیسپتیکوم (MG): عامل اصلی بیماریهای تنفسی
-
مایکوپلاسما سینوویه (MS): عامل التهاب مفاصل و کیسههای هوایی
🔍 علائم بیماری مایکوپلاسموز در طیور
🟥 علائم تنفسی:
✔ خسخس سینه و سختی در تنفس
✔ ترشحات بینی و چشمی
✔ عطسه و سرفه مداوم
✔ التهاب کیسههای هوایی
🟨 علائم عمومی:
✔ کاهش مصرف دان و افت وزن
✔ کاهش تولید تخم در مرغهای تخمگذار
✔ افت شدید رشد در جوجههای گوشتی
🟩 علائم مفصلی (مایکوپلاسما سینوویه):
✔ التهاب مفاصل و لنگش
✔ بیحالی و ضعف شدید
✔ تورم در ناحیه مفاصل بال و پا
🛑 روشهای انتقال مایکوپلاسما
✅ انتقال از مادر به جوجهها از طریق تخممرغ
✅ انتقال از طریق هوا و گرد و غبار سالن
✅ تماس با تجهیزات، لباس و آبخوریهای آلوده
✅ پرندگان وحشی و جوندگان به عنوان ناقل بیماری
🛡 راهکارهای پیشگیری از مایکوپلاسما در فصول گرم
✅ ۱. کنترل تهویه سالن و کاهش استرس گرمایی
🔹 تنظیم تهویه برای جلوگیری از تجمع گازهای مضر
🔹 استفاده از سیستمهای خنککننده مانند پدهای سلولزی و مهپاش
🔹 کاهش تراکم گله برای بهبود کیفیت هوا
✅ ۲. بهداشت و ضدعفونی سالنها
🔹 ضدعفونی مرتب سالنها با فرمالین و ترکیبات آمونیومی
🔹 جلوگیری از ورود پرندگان وحشی و جوندگان
🔹 تعویض مرتب بستر برای کاهش گرد و غبار
✅ ۳. استفاده از واکسنهای مناسب
🔹 واکسیناسیون جوجهها با واکسن زنده یا کشته MG/MS
🔹 انجام واکسیناسیون در زمان مناسب برای کاهش تلفات
✅ ۴. تقویت سیستم ایمنی طیور
🔹 افزودن پروبیوتیکها و ویتامینهای A، C و E به جیره
🔹 استفاده از اسیدهای آلی برای بهبود سلامت رودهای
🔹 تأمین آب تمیز و تازه برای کاهش خطر انتقال بیماری
💊 روشهای درمان مایکوپلاسما در طیور
✔ استفاده از آنتیبیوتیکهایی مانند تیامولین، اسپیرامایسین و داکسیسایکلین تحت نظر دامپزشک
✔ استفاده از ضدعفونیکنندههای سیستم تنفسی مانند اسیدهای آلی در آب آشامیدنی
✔ تقویت تغذیه با مکملهای تقویتکننده ایمنی
📌 نتیجهگیری
مایکوپلاسما یک بیماری بسیار مسری و خطرناک است که در فصول گرم سال شدت بیشتری میگیرد. مدیریت بهداشت سالن، واکسیناسیون، کنترل تهویه و تقویت سیستم ایمنی طیور مهمترین راهکارها برای کاهش شیوع این بیماری و حفظ سلامت گله هستند.