مقدمه
در دنیای پرشتاب پرورش طیور، شکل فیزیکی خوراک یکی از عوامل تعیینکننده در جذب، رشد و بازدهی اقتصادی گلههاست. پلت یکی از رایجترین و مؤثرترین اشکال خوراک است که در کنار کیفیت کنسانتره، میتواند تأثیر مستقیمی بر میزان مصرف دان، ضریب تبدیل و تلفات داشته باشد.
در این مقاله بررسی میکنیم که پلت دقیقاً چیست، چه انواعی دارد، چگونه روی عملکرد کنسانتره اثر میگذارد و چرا انتخاب کنسانترهای سازگار با پلت اهمیت دارد.
پلت چیست؟
پلت (Pellet) خوراکی است که از طریق فشار، حرارت و رطوبت به شکل استوانهای فشرده درمیآید. این فرآیند علاوه بر فشردهسازی، باعث بهبود کیفیت فیزیکی خوراک، افزایش یکنواختی ترکیب جیره و کاهش هدررفت دان میشود.
مزایای استفاده از خوراک پلت در مرغ گوشتی
-
افزایش مصرف خوراک:
پرندگان پلت را راحتتر میخورند و کمتر خوراک را به اطراف میپاشند. -
کاهش اتلاف خوراک:
شکل فشرده پلت موجب کاهش گرد و خاک و جلوگیری از جدا شدن اجزای خوراک میشود. -
افزایش قابلیت هضم:
فرآیند پلتینگ باعث ژلاتینه شدن نشاسته و در دسترس شدن مواد مغذی میشود. -
کنترل دقیق در جیره:
در پلت، ترکیب مواد ثابت است و پرنده نمیتواند خوراک را انتخابی مصرف کند.
📌 همانطور که در مقاله آنزیمها در کنسانتره مرغ گوشتی گفتیم، ترکیب آنزیمها با پلتسازی مناسب، میتواند جذب را تا ۱۵٪ بهبود دهد.
تاثیر فرآیند پلت بر کنسانتره
🔥 حرارت بالا و فعالیت آنزیمها
آنزیمها و پروبیوتیکها موجودات حساسی هستند که در دمای بالا غیرفعال میشوند. بنابراین، کنسانترهای که برای پلت طراحی میشود، باید دارای آنزیمهای مقاوم به حرارت باشد.
✅ برندهایی مانند تهران طیور در محصولات خود از آنزیمهای با ثبات حرارتی استفاده میکنند که در دمای بالای پلتینگ همچنان فعال باقی میمانند.
انواع پلت در بازار خوراک طیور
| نوع پلت | ویژگیها | کاربرد مناسب |
|---|---|---|
| پلت استاندارد | سایز متوسط، فشردگی متعادل | جوجههای بالای ۱۰ روز |
| کرامبل (Crumb) | پلت شکستهشده برای جوجههای کوچک | ۱ تا ۱۰ روزگی |
| سوپرپلت | پلت بسیار فشرده با ماندگاری بالا | فارمهای صنعتی پیشرفته |
👈 پلت باید متناسب با سن، نژاد و شرایط فارم انتخاب شود.
ارتباط نوع پلت با مصرف کنسانتره
🔍 کنسانتره باید بهگونهای فرموله شود که در فرآیند پلتسازی آسیب نبیند. کنسانترههای ارزانقیمت معمولاً فاقد آنزیمهای مقاوم به حرارتاند و در نتیجه در دستگاه پلت خاصیت خود را از دست میدهند.
📌 اگر کنسانتره با پلت سازگار نباشد:
-
آنزیمها غیرفعال میشوند
-
پروبیوتیکها از بین میروند
-
خوراک از نظر تغذیهای ضعیف میشود
-
رشد کاهش مییابد و مصرف خوراک بالا میرود
تجربه فارمها در استفاده از کنسانتره و پلت بهینه
👨🌾 فارم در شیراز: پس از جایگزینی کنسانتره بدون آنزیم با کنسانتره مقاوم به حرارت هایویت تهران طیور، رشد روزانه از ۵۶ گرم به ۶۳ گرم افزایش یافت.
👨🌾 فارم در ساری: استفاده از پلت استاندارد با آریمیکس باعث کاهش تلفات دوره تا ۲.۵٪ شد.
چگونه پلت مناسب برای فارم خود انتخاب کنیم؟
-
به سن گله توجه کنید (کرامبل برای جوجههای تازه، پلت برای سنین بالاتر)
-
دستگاه پلت خود را بررسی کنید؛ فشار و حرارت آن چقدر است؟
-
از کنسانترهای استفاده کنید که بهطور علمی برای پلت فرموله شده باشد
📌 در مقاله ۵ اشتباه رایج در خرید کنسانتره گفتیم که یکی از اشتباهات مرسوم، خرید کنسانترهای است که برای پلت مناسب نیست.
بررسی فنی رابطه پلت و عملکرد اقتصادی
| شاخص عملکردی | خوراک آردی (Mash) | خوراک پلت |
|---|---|---|
| رشد روزانه (گرم) | ۵۴ | ۶۱ |
| مصرف دان (گرم) | ۱۲۰ | ۱۱۰ |
| FCR | ۲.۲ | ۱.۷ |
| درصد تلفات | ۵.۵٪ | ۲.۸٪ |
نتیجهگیری
پلتسازی مناسب خوراک در کنار استفاده از کنسانتره علمی و سازگار با پلت، میتواند تفاوت معناداری در سوددهی فارم ایجاد کند. اگر هنوز از کنسانترههای عادی یا ناسازگار با پلت استفاده میکنید، بهتر است به گزینههای بهینه مانند محصولات شرکت تهران طیور سبز نگاهی بیندازید.