🌡 مقدمه
آسپرژیلوزیس یک بیماری تنفسی قارچی در طیور است که در اثر استنشاق اسپور قارچ آسپرژیلوس (Aspergillus fumigatus) ایجاد میشود. این بیماری معمولاً در سالنهایی که تهویه ضعیف، بستر مرطوب یا دان کپکزده دارند، در فصول گرم سال شیوع بیشتری دارد. آسپرژیلوزیس میتواند منجر به تنگی نفس، ضعف شدید، افت رشد و مرگ پرندگان شود. در این مقاله به علائم، عوامل تشدید، پیشگیری و روشهای درمان آسپرژیلوزیس در طیور میپردازیم.
🦠 علت بیماری و نحوه انتقال
قارچ آسپرژیلوس در محیط بهصورت گسترده یافت میشود، ولی زمانی خطرناک میشود که:
🔸 دمای محیط بالا باشد (۲۵ تا ۳۵ درجه سانتیگراد)
🔸 رطوبت سالن یا دان زیاد باشد
🔸 اسپور قارچ در بستر مرطوب یا خوراک کپکزده رشد کند
پرندگان با استنشاق اسپورهای قارچی موجود در هوا آلوده میشوند.
🩺 علائم آسپرژیلوزیس در طیور
🔴 علائم حاد (در جوجهها):
✔ تنفس سخت و دهان باز
✔ خسخس سینه و نفسنفس زدن
✔ بیحالی و کاهش اشتها
✔ تورم کیسههای هوایی
✔ تلفات سریع و شدید
🟡 علائم مزمن (در پرندگان بالغ):
✔ کاهش رشد و وزنگیری
✔ افت تخمگذاری
✔ حرکات کند و خوابآلودگی
✔ سرفه و ترشحات کم
🔍 عواملی که در فصول گرم خطر را افزایش میدهند:
✅ دان کپکزده یا نگهداری در محیط مرطوب
✅ تهویه نامناسب در هوای گرم
✅ رطوبت بیش از حد بستر
✅ تراکم بالا و استرس گرمایی
🛡 راههای پیشگیری از آسپرژیلوزیس
✅ ۱. مدیریت بهداشت دان و بستر:
🔹 استفاده از دان تازه و خشک
🔹 ذخیره دان در انبار خنک و دور از رطوبت
🔹 بررسی و تعویض مرتب بستر مرطوب یا کپکزده
✅ ۲. بهبود تهویه و کاهش رطوبت سالن:
🔹 نصب سیستم تهویه مؤثر در فصول گرم
🔹 کاهش تراکم گله برای گردش بهتر هوا
🔹 استفاده از فن یا پدهای خنککننده برای حفظ دمای مناسب
✅ ۳. کنترل منابع گرد و غبار:
🔹 گرد و غبار بستر یکی از منابع اصلی انتقال اسپور قارچ است
🔹 استفاده از مهپاشهای ضدگردوغبار
✅ ۴. ضدعفونی منظم سالن و تجهیزات:
🔹 استفاده از ضدقارچهایی مثل یودوفر یا فرمالین
🔹 شستوشوی تجهیزات دانخوری و آبخوری
💊 درمان آسپرژیلوزیس در طیور
درمان آسپرژیلوزیس دشوار و اغلب غیرقطعی است، به همین دلیل پیشگیری نقش حیاتی دارد. اما در صورت بروز بیماری:
✔ استفاده از ضدقارچهایی مثل ایترکونازول یا آمفوتریسین B (تحت نظر دامپزشک)
✔ ضدعفونی محیط با بخار فرمالین یا ید
✔ استفاده از ویتامین A و C برای تقویت ایمنی
✔ کاهش گرد و غبار برای کمک به تنفس بهتر پرندگان
📌 نتیجهگیری
آسپرژیلوزیس یکی از تهدیدات جدی در فصل گرماست که میتواند به سرعت گلههای طیور را درگیر کند. با مدیریت مناسب رطوبت، بهداشت دان، تهویه، و ضدعفونی منظم، میتوان از بروز این بیماری قارچی جلوگیری کرد.