🔰 مقدمه
انتخاب نوع بستر در سالنهای پرورش طیور نقش بسیار مهمی در سلامت گله، بهداشت سالن و عملکرد نهایی پرورش دارد. در میان گزینههای متداول، بنتونیت بهعنوان یک ماده معدنی با قابلیت جذب بالا، به دلیل خواص فیزیکی و ضدباکتریاییاش، مورد توجه بسیاری از پرورشدهندگان قرار گرفته است. در مقابل، رول کاغذی که در چند سال اخیر بهویژه برای جوجههای یکروزه رواج یافته، نیز مزایای خاص خود را دارد. در این مقاله به بررسی مزایای استفاده از بنتونیت برای بستر مرغداری و مقایسهی آن با رول کاغذی خواهیم پرداخت.
🧱 بنتونیت چیست و چرا در مرغداری استفاده میشود؟
بنتونیت نوعی خاک معدنی با منشأ آتشفشانی است که دارای ساختار لایهای و خاصیت جذب رطوبت بسیار بالا میباشد. این ماده بهصورت پودر یا گرانول در کف سالن مرغداری پخش شده و بهعنوان بستر یا جاذب مورد استفاده قرار میگیرد.
🌟 مزایای استفاده از بنتونیت در بستر مرغداری
✅ ۱. جذب فوقالعاده رطوبت و کاهش بوی آمونیاک
بنتونیت میتواند تا چندین برابر وزن خود رطوبت فضولات طیور را جذب کند و در نتیجه:
-
بستر همیشه خشکتر میماند
-
تولید گاز آمونیاک به شدت کاهش پیدا میکند
-
کیفیت هوای سالن بهبود مییابد
✅ ۲. کاهش رشد میکروارگانیسمهای مضر
محیط مرطوب بستری برای رشد باکتریها و قارچهاست. بنتونیت با خشک نگهداشتن بستر، بهطور غیرمستقیم:
-
عفونتهای تنفسی و گوارشی را کاهش میدهد
-
نیاز به استفاده از آنتیبیوتیکها را کم میکند
✅ ۳. کنترل بهتر بوی نامطبوع در سالن
یکی از مشکلات سالنهای مرغداری، بوی شدید فضولات است. بنتونیت با جذب مواد آلی و ترکیبات گوگردی:
-
بوی نامطبوع را کاهش داده
-
محیط بهتری برای رشد طیور فراهم میکند
✅ ۴. بهبود کیفیت بستر برای پا و پوست جوجهها
جوجهها اغلب دچار سوختگی کف پا یا شکم میشوند. بنتونیت با ایجاد سطحی خشک و نرم:
-
احتمال سوختگی و زخم پوستی را کاهش میدهد
-
بهویژه در پرورش نژادهای سنگین مثل راس و کاب مؤثر است
✅ ۵. دوام بیشتر در طول دوره پرورش
برخلاف بسترهایی که زود فاسد میشوند، بنتونیت به دلیل پایداری و جذب بالا نیاز به تعویض مکرر ندارد، و در نتیجه:
-
هزینههای نگهداری سالن کاهش مییابد
-
عملیات پرورش به شکل یکنواختتری پیش میرود
📄 مقایسه بنتونیت با رول کاغذی در بستر مرغداری
| ویژگیها | بنتونیت | رول کاغذی |
|---|---|---|
| جذب رطوبت | بسیار بالا | متوسط |
| کنترل بوی آمونیاک | عالی | ضعیف |
| مدت ماندگاری در سالن | طولانی (در صورت مدیریت مناسب) | کوتاه (باید زود تعویض شود) |
| کاهش رشد باکتریها | بالا | پایین |
| راحتی نصب و اجرا | نیاز به پخش و یکنواختسازی | نصب آسان و سریع |
| قیمت | مقرونبهصرفه در بلندمدت | ارزانتر در شروع، اما مصرفی |
| مناسب برای سنین | تمام دوره پرورش | عمدتاً برای جوجههای یکروزه |
📌 چه زمانی از بنتونیت و چه زمانی از رول کاغذی استفاده کنیم؟
-
رول کاغذی بیشتر برای جوجههای یکروزه و روزهای اول پرورش کاربرد دارد، زیرا نصب آن آسان است و فضولات اولیه را جذب میکند.
-
بنتونیت مناسب برای تمام دوره پرورش است و میتواند بهتنهایی یا بهصورت ترکیبی با سایر مواد بستر مورد استفاده قرار گیرد.
📉 صرفهجویی اقتصادی با بنتونیت
با استفاده از بنتونیت، مرغداران میتوانند:
✔ مصرف ضدعفونیکنندهها را کاهش دهند
✔ دفعات تعویض بستر را کمتر کنند
✔ تلفات ناشی از بیماریهای بستر را کاهش دهند
✔ عملکرد گله را بهبود بخشند
📌 نتیجهگیری
بنتونیت به دلیل خواص فیزیکی و ضدعفونیکنندهاش، یکی از بهترین گزینهها برای بستر مرغداری در دورههای پرورش گوشتی است. در حالی که رول کاغذی بیشتر برای شروع دوره کاربرد دارد، بنتونیت میتواند در کنترل بهداشت، کاهش بوی نامطبوع، پیشگیری از بیماریها و کاهش هزینههای عملیاتی نقش کلیدی ایفا کند.