🔬 مقدمه
بیماری گامبورو (Infectious Bursal Disease – IBD) یکی از بیماریهای ویروسی خطرناک در طیور است که مستقیماً سیستم ایمنی جوجهها را تحت تأثیر قرار میدهد. این بیماری که توسط ویروس بیرناویروس ایجاد میشود، به ویژه در فصول گرم سال با شدت بیشتری بروز میکند. گامبورو میتواند باعث تلفات بالا، کاهش رشد و ضعف سیستم ایمنی طیور شده و زمینه را برای سایر عفونتها فراهم کند. در این مقاله، علائم، راههای انتقال، پیشگیری و مدیریت این بیماری را بررسی خواهیم کرد.
🦠 علائم بیماری گامبورو در طیور
علائم گامبورو بسته به شدت و سن گله متفاوت است. این بیماری دو فرم حاد و تحت حاد دارد.
🔴 علائم فرم حاد:
✔ بیحالی و کاهش مصرف دان
✔ اسهال سفید یا زرد کفآلود
✔ لرزش و حرکات نامنظم
✔ کاهش وزن و عدم رشد کافی
✔ تلفات بالا در سنین ۳ تا ۶ هفتگی
🟡 علائم فرم تحت حاد (مزمن):
✔ کاهش عملکرد سیستم ایمنی
✔ افزایش حساسیت به سایر بیماریهای ویروسی و باکتریایی
✔ کاهش بازدهی تولید و افزایش تلفات غیرمستقیم
🔄 نحوه انتقال بیماری گامبورو
✅ تماس مستقیم با پرندگان آلوده
✅ انتقال از طریق مدفوع، بستر، دان و آب آلوده
✅ انتقال مکانیکی از طریق وسایل، لباس و کارگران فارم
✅ حملونقل طیور آلوده به فارمهای دیگر
⚠ نکته: ویروس گامبورو بسیار مقاوم است و میتواند چندین ماه در بستر و تجهیزات آلوده زنده بماند.
🛡 روشهای پیشگیری از بیماری گامبورو در فصول گرم
✅ ۱. واکسیناسیون اصولی
واکسیناسیون مؤثرترین راه پیشگیری از گامبورو است.
📌 برنامه پیشنهادی واکسیناسیون:
🔹 روز ۱۲ تا ۱۴: واکسن زنده (نوشیدنی یا اسپری)
🔹 روز ۱۸ تا ۲۰: واکسن تقویتکننده (بسته به شدت بیماری در منطقه)
✅ ۲. رعایت اصول بیوسکیوریتی (امنیت زیستی)
🔹 ضدعفونی مداوم سالنهای پرورش و تجهیزات
🔹 محدود کردن ورود و خروج افراد به سالنها
🔹 حذف سریع لاشههای آلوده و مدیریت بهداشتی بستر
✅ ۳. تقویت سیستم ایمنی طیور
🔹 استفاده از مکملهای ویتامینی (A، D، E و C)
🔹 استفاده از پروبیوتیکها و پریبیوتیکها
🔹 تغذیه متعادل و جلوگیری از استرس گرمایی
🩺 درمان و مدیریت گلههای مبتلا
❌ درمان اختصاصی برای گامبورو وجود ندارد، اما میتوان با اقدامات حمایتی شدت بیماری را کاهش داد:
✔ استفاده از آنتیبیوتیکهای کمکی برای جلوگیری از عفونتهای ثانویه
✔ تقویت تغذیه و افزایش مصرف ویتامینها
✔ کاهش استرس گرمایی با تنظیم تهویه و رطوبت
🔍 نتیجهگیری
گامبورو یکی از بیماریهای خطرناک و شایع در طیور است که بهویژه در فصول گرم میتواند تلفات شدیدی ایجاد کند. با واکسیناسیون، مدیریت بهداشتی، تقویت سیستم ایمنی و رعایت امنیت زیستی میتوان از این بیماری پیشگیری کرد و خسارات را به حداقل رساند.