مقدمه
در صنعت پرورش طیور، افزایش رشد و بهبود ضریب تبدیل غذایی از مهمترین اهداف پرورشدهندگان است. برای دستیابی به این اهداف، دو گروه از افزودنیها در خوراک طیور رایجاند: آنتیبیوتیکها و پروبیوتیکها. در سالهای اخیر، با افزایش نگرانیها درباره مقاومت آنتیبیوتیکی، توجه به جایگزینهای طبیعی مانند پروبیوتیکها بیشتر شده است. این مقاله به بررسی تأثیر این دو گروه بر رشد و سلامت جوجههای گوشتی میپردازد.
آنتیبیوتیکها: تقویت رشد با تبعات بلندمدت
آنتیبیوتیکها سالها بهعنوان محرک رشد در خوراک جوجههای گوشتی استفاده میشدند. آنها با کاهش جمعیت باکتریهای مضر در روده، موجب بهبود جذب مواد مغذی و رشد بهتر پرنده میشوند. اما استفاده مداوم از آنتیبیوتیکها، منجر به بروز مشکلاتی از جمله:
-
مقاومت باکتریایی،
-
باقیماندن دارو در گوشت و تخممرغ،
-
کاهش اعتماد مصرفکنندگان به محصولات طیور شده است.
پروبیوتیکها: رویکرد طبیعی و ایمنتر
پروبیوتیکها میکروارگانیسمهای زندهای هستند که در بهبود تعادل میکروبی روده نقش دارند. برخی از مزایای استفاده از پروبیوتیکها عبارتند از:
-
افزایش سلامت دستگاه گوارش،
-
بهبود ضریب تبدیل غذایی،
-
تقویت سیستم ایمنی،
-
کاهش شیوع بیماریهای گوارشی.
مطالعات متعددی نشان دادهاند که استفاده از پروبیوتیکها در جیره جوجههای گوشتی میتواند عملکردی مشابه یا حتی بهتر از آنتیبیوتیکها داشته باشد، بدون آنکه عوارض جانبی برجای بگذارد.
مقایسه عملکرد در شرایط پرورش
| شاخص | آنتیبیوتیکها | پروبیوتیکها |
|---|---|---|
| ضریب تبدیل غذایی | بهبود قابلتوجه | بهبود متوسط تا زیاد |
| سلامت روده | موقت | پایدار |
| مقاومت آنتیبیوتیکی | بالا | ندارد |
| پذیرش در بازار جهانی | کاهشیافته | افزایشیافته |
نتیجهگیری
در حالی که آنتیبیوتیکها در گذشته نقش مهمی در افزایش رشد طیور ایفا میکردند، اما نگرانیهای بهداشتی و زیستمحیطی استفاده از آنها را محدود کرده است. پروبیوتیکها بهعنوان جایگزینی طبیعی، ایمن و مؤثر در حال جایگزینی با آنتیبیوتیکها هستند. پیشنهاد میشود پرورشدهندگان با مشورت متخصص تغذیه دام و طیور، از پروبیوتیکهای مناسب در جیره غذایی استفاده کنند تا سلامت و عملکرد گله بهینه شود.